Web Sitesi Yaptırırken Dikkat Edilecek 10 Konu

Web sitesi yaptırmak, ilk bakışta "tasarım beğendim, fiyat uygun, olsun" kadar basit görünür. Sorunlar genellikle site tesliminden sonra ortaya çıkar: alan adı başkasının adına kayıtlıdır, site mobilde bozuktur, Google'da hiç görünmez, ya da küçük bir değişiklik için yine yapana muhtaç kalırsın.

Aşağıdaki 10 madde, sözleşme imzalamadan önce sormanı istediğim sorular. Her biri için "doğru cevap ne" ve "tehlike işareti ne" yazdım.

1. Sitenin amacı net mi?

Site ne için yapılıyor: satış, teklif/randevu toplamak, güven vermek, yoksa sadece "olsun"? Amaç net değilse tasarım da net olmaz.

• Sor: "Bu site bana ne kazandıracak ve bunu nasıl ölçeceğiz?"
• Tehlike işareti: Sadece "modern ve şık olacak" cevabı almak.

2. Alan adı ve hosting kimin adına?

Alan adı (ornek.com) ve hosting hesabı senin adına kayıtlı olmalı. Yapan kişi kendi adına açarsa, ayrılmak istediğinde siteni rehin alabilir.

• Sor: "Alan adı ve hosting hesabı kimin adına açılacak, giriş bilgilerini bana verecek misiniz?"
• Tehlike işareti: "Biz hallederiz, sen uğraşma."

3. Mobilde düzgün çalışıyor mu?

Ziyaretçilerin büyük kısmı telefondan gelir. Sadece masaüstünde güzel görünen site yarım iştir.

• Sor: "Telefonda ve tablette test edilmiş halini görebilir miyim?"
• Tehlike işareti: Mobil görünümü teslimden önce göstermemek.

4. Hızlı mı?

Yavaş site hem müşteri kaybettirir hem Google'da geriye düşürür. Hız ayrıca tasarımla değil, kurulumla ilgili: görsel boyutları, eklenti sayısı, hosting kalitesi.

• Sor: "Teslimde sayfa hız testi yapacak mısınız, sonucu paylaşır mısınız?"
• Tehlike işareti: Ağır slider, videolu arka plan ve onlarca eklenti.

5. SEO temeli baştan atılıyor mu?

Başlık ve açıklama etiketleri, düzenli URL yapısı, tek H1, görsel alt metni, sitemap, eski adresten yeniye yönlendirme. Bunlar teslimden sonra eklemesi zor, baştan yapması kolay şeylerdir. Eski sitenin yerine yenisini kuruyorsan yönlendirme planı olmazsa Google'daki sıralamanı kaybedebilirsin. Kontrol listesi için SEO yazıma bak.

• Sor: "Eski adreslerden yeni adreslere yönlendirme yapılacak mı?"
• Tehlike işareti: "SEO sonra bakılır."

6. İçeriği kim yazacak?

Metin ve görseller en çok geciken kısımdır. Tasarım hazırdır ama "lorem ipsum" ve stok fotoğraflarla teslim edilir, site da kimsenin yazmadığı içerikle yayında kalır.

• Sor: "Metinleri ve görselleri kim hazırlayacak, takvimde bu nasıl planlandı?"
• Tehlike işareti: İçeriğin "sonra eklenir" denmesi.

7. Siteyi kendin güncelleyebilecek misin?

Fiyat, ürün, metin gibi basit şeyler için her seferinde yapana ihtiyaç duyman gerekmemeli. Yönetim panelinin kullanımı teslimde anlatılmalı.

• Sor: "Basit değişiklikleri ben yapabilecek miyim, eğitim veya doküman var mı?"
• Tehlike işareti: Her değişikliğin ücretli ve haftalar sürmesi.

8. Güvenlik, yedek ve bakım

SSL (https), düzenli yedek, güncelleme ve güvenlik taraması. WordPress gibi açık kaynak sistemlerde güncelleme yapılmazsa site hacklenebilir veya bozulabilir. Bakımı kim yapacak ve kaç TL?

• Sor: "Yedekleme ve güncelleme nasıl yapılıyor, bakım dahil mi?"
• Tehlike işareti: Bakımın kimde olduğunun hiç konuşulmaması.

9. Ölçüm kurulu mu?

Site yayına girdi, peki kaç kişi geldi, nereden geldi, kaçı sipariş verdi veya form doldurdu? GA4, Search Console ve dönüşüm olayları kurulu teslim edilmeli. Kurulmazsa siteyi yıllarca körlemesine yönetirsin.

• Sor: "Analitik ve Search Console kurulumu fiyata dahil mi, dönüşümler ölçülecek mi?"
• Tehlike işareti: "Analytics kodunu sonra ekleriz."

10. Sözleşmede neler yazıyor?

Yazılı sözleşme şu başlıkları içermeli:

• Teslim tarihi ve aşamalar

• Kaç revizyon hakkı olduğu

• Kaynak dosyaların ve içeriğin sahipliği (senin olmalı)

• Teslimden sonra destek süresi

• Ödeme planı (tamamı peşin değil, aşamalı)

• Ek iş ve yeni özelliklerin nasıl fiyatlandırılacağı

• Tehlike işareti: Hiçbir yazılı kapsamın olmaması.

Bu listeyi kendin yönetmek zor geliyorsa

Hepsini tek başına doğru yönetmek herkesin işi değil, bu yüzden bir uzmandan destek almak mantıklı. Özellikle şu durumlarda:

• Satış yapacak bir site (e-ticaret) yaptırıyorsun: ödeme, kargo, fatura entegrasyonları teknik bilgi ister. (Altyapı seçimi yazısı)
• Mevcut siteni yeniliyorsun: SEO ve yönlendirme hatası sıralamanı götürebilir.
• Reklam vereceksin: Site, reklamın düzgün çalışması için ölçüm ve hıza göre hazırlanmalı.
• Teklifleri karşılaştıramıyorsun: Aynı işi anlatan iki teklifin farkı çoğu zaman bu 10 maddede saklı.

Teklifleri karşılaştırmak için soru tablosu

Üç farklı teklif aldığında fiyatı değil, neyin dahil olduğunu karşılaştır. Her teklife aynı soruları sor ve cevapları yan yana yaz:

Soru	Teklif A	Teklif B	Teklif C
Alan adı ve hosting kimin adına?
Kaç sayfa/ürün dahil?
Mobil test ve hız testi yapılıyor mu?
SEO ve yönlendirme dahil mi?
İçeriği kim hazırlayacak?
Yönetim paneli eğitimi var mı?
GA4 ve Search Console kurulumu dahil mi?
Teslim sonrası destek süresi?
Revizyon hakkı kaç?

Boş kalan hücre, teklifte konuşulmamış demektir. En ucuz teklif çoğu zaman en çok boş hücresi olandır.

Site yapım süreci genelde nasıl işler?

Aşamaları bilmek, takvimi ve bütçeyi doğru yönetmeni sağlar:

1. Keşif ve hedef belirleme: Amaç, hedef kitle, rakipler, istenen işlevler.
2. Yapı (sayfa haritası): Hangi sayfalar olacak, menü nasıl, kullanıcı akışı ne.
3. Tasarım: Önce ana sayfa ve bir iç sayfa, onay sonrası diğerleri.
4. Geliştirme: Tasarımın koda dönüşmesi, entegrasyonlar (ödeme, kargo, fatura).
5. İçerik yerleşimi: Metin, görsel, ürün girişi.
6. Test: Mobil, tarayıcı uyumu, hız, form ve ödeme akışı.
7. Yayın: Alan adı yönlendirme, SSL, yönlendirmeler.
8. Ölçüm ve iyileştirme: Veriyi izleme, ilk haftalarda düzeltmeler.

En çok gecikme 5. adımda olur, çünkü içerik hazır olmaz. Bunu baştan planla.

Başlamadan önce hazırlaman gerekenler (brief)

İyi bir brief, teklifi hem daha doğru hem daha hızlı yapar. Şunları yaz:

• Sitenin amacı ve başarı ölçüsü
• Hedef kitle ve ürün/hizmetlerin
• Beğendiğin 3-5 site ve nedenleri
• İstediğin sayfaların listesi
• Eldeki içerik (logo, ürün görselleri, metinler)
• İhtiyaç duyulan entegrasyonlar (ödeme, kargo, fatura, pazaryeri)
• Beklenen yayın tarihi ve bütçe aralığı

Sık sorulan sorular

Web sitesi yaptırmak ne kadar sürer? Kapsama göre değişir. Birkaç sayfalık tanıtım sitesiyle yüzlerce ürünlü e-ticaret sitesi aynı süreye sahip değil. Net bir takvim yazılı olmalı ve içeriğin ne zaman teslim edileceği de bu takvimin parçası olmalı.

Hazır tema mı özel tasarım mı? Hazır tema hızlı ve düşük maliyetli başlar, ama özelleştirme sınırlıdır. Özel tasarım marka ve iş akışına tam uyar, ama daha pahalı ve uzundur. Karar, ihtiyacına ve bütçene göre verilir. Önemli olan, seçtiğin yolun nelerden feragat ettirdiğini bilmek.

WordPress mi, başka bir sistem mi? Bu, sitenin amacına bağlı. Tanıtım sitesi ve blog için WordPress yaygın bir seçenek. E-ticarette ise hazır platformlar ve açık kaynak seçenekleri var. Altyapı seçimi yazısında sorulacak soruları anlattım.

Fiyat neye göre belirlenir? Sayfa/ürün sayısı, tasarımın özelliği, entegrasyonlar, içerik işi, özel geliştirme ihtiyacı ve teslim sonrası destek. Bu kalemler teklifte ayrı ayrı yazılıysa karşılaştırma yapabilirsin.

Yayına girdikten sonra ne yapmalıyım? Ölçümün çalıştığını kontrol et, Search Console'a siteyi ekle, sitemap gönder, ilk haftalarda hata ve kullanıcı davranışını izle. Ardından SEO kontrol listesini uygula.

Benim notum

Ben site yaptırmak isteyen birine önce tasarım göstermem, önce sistemi anlatırım: site ne yapacak, kim güncelleyecek, nasıl ölçülecek, trafik nereden gelecek. Güzel bir tasarım, bu cevaplar yoksa sadece güzel bir tasarımdır. Bu 10 maddeden kaçında emin olamadığını bana yazarsan, teklifin nerede eksik kaldığını birlikte görebiliriz.